Görüntüleme (gezinme ile): 1 -- Görüntüleme (arama ile): -- IP: 10.8.119.234,216.73.217.16 -- Ziyaretçi Sayısı:

Özgün Başlık
ICD-11’De Cinsel Sağlık ve İşlev Bozuklukları ile İlgili Değişiklikler ve Değişikliklerin Klinik Uygulamaya Etkileri

Yazarlar
Koray Başar

Dergi Adı
Türk Psikiyatri Dergisi

Cilt
2026, Cilt 36, ss. 266-271

Anahtar Kelimeler
ICD-11 ; Cinsel İşlev Bozuklukları ; Cinsiyet Uyuşmazlığı ; Parafilik Bozukluklar

Özet
Cinsel sağlıkla ilgili durumların sınıflandırılması Uluslararası Hastalık Sınıflandırması (International Classification of Diseases, ICD) 11. gözden geçirilmesinde güncel kanıtlar, en iyi uygulama önerileri ve insan haklarıyla ilgili esaslar dikkate alınarak yeniden düzenlenmiş olup, bu sınıflandırmanın daha bütünleştirici klinik yaklaşımları yansıtması ve bunlara rehberlik etmesi beklenmektedir. ICD-10’da “Ruhsal ve Davranışsal Bozukluklar” ve “Genitoüriner Sistem Bozuklukları” içinde sınıflandırılan cinsel işlev bozuklukları, “organik” ve “organik olmayan” durumlar arasındaki yapay ayrımın üstesinden gelinerek “Cinsel Sağlıkla İlgili Durumlar” adlı yeni bir bölümde listelenmiştir. Cinsel sorunlara organik veya psikojenik ayrımı yapılmaması tutarlılıkla önerilmektedir. Ancak, tanısal sınıflandırma çerçevesi bununla uyumlu değildi. Normatif olmayan ve bireye dayalı bir eşikle tanımlanan işlev bozuklukları, ICD-10 ve Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı’nın 5. Baskısına (DSM-5) benzer şekilde cinsel tepki döngüsünün farklı aşamalarına göre kategorize edilmiştir. Bununla birlikte, kadın ve erkeklerdeki işlev bozukluğunun klinik görünümündeki benzerlikler ve farklılıklar da dikkate alınmış ve DSM-5 yaklaşımından farklılıklar ortaya çıkmıştır. Cinsiyet Uyuşmazlığı ruhsal bozukluklarla aynı yerde değil bu yeni oluşturulan bölümde sınıflandırılmıştır. Ayrıca, bu durumlara ilişkin ölçütler, cinsiyet kimliği deneyimindeki değişkenliği kapsayacak şekilde gözden geçirilmiştir. Buna ek olarak, cinsel yönelimle ilgili kalıntı tanı kategorileri kaldırılmıştır. Parafilik bozukluklar kategorileri, kavramsallaştırma ve sınıflandırmada önemli değişikliklerle birlikte ICD-10’daki “Cinsel Tercih Bozuklukları”nın yerini almıştır.

Başlık (Yabancı Dil)
The Changes in ICD-11 Related to Sexual Health and Dysfunction and Their Implication for Clinical Practice

Anahtar Kelimeler (Yabancı Dil)
ICD-11 ; Gender Incongruence ; Paraphilic Disorders ; Sexual Dysfunctions

Özet (Yabancı Dil)
The classification of sexual health-related conditions was reformulated in 11th revision of International Classification of Diseases (ICD-11) following current evidence, best practice, and taking human rights into consideration, which is expected to reflect and provide guidance for more integrative clinical approaches. Overcoming the artificial, yet historical, distinction between “organic” and “non-organic” conditions, sexual dysfunctions classified in the “Mental and Behavioral Disorders” and “Disorders of Genitourinary System” in ICD-10 were listed in a new chapter called “Conditions Related to Sexual Health.” In practice, this approach has been consistently recommended. However, diagnostical clasification was not congruent with the recommendation. Dysfunctions, defined with a non-normative but individual-based threshold, are categorized according to different stages of the sexual response cycle, similar to ICD-10 and Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders 5th version (DSM-5). However, similarities and distinctions in the clinical presentation of the dysfunction in men and women were also considered, resulting in differences from the DSM-5 approach. Gender Incongruence is classified in this newly formed “Conditions Related to Sexual Health” chapter, not with mental disorders as in the earlier version, reflecting the current non-pathologizing understanding of gender diversity. Furthermore, the criteria for these conditions were revised to embrace the variability in the experience of gender identity. In addition, the residuals of sexual orientation-related diagnostic categories were removed. Paraphilic disorders categories replaced “Disorders of sexual preference” in ICD-10, with significant modifications in conceptualization and classification.